zondag 16 mei 2010

7 Typen honger

7 TYPEN HONGER

Voedsel heeft voor ons verschillende functies. Wanneer we klein zijn is het simpel – we hebben gewoon honger. Wanneer we ouder worden gaat voedsel ook andere functies in-vullen. We gaan het gebruiken om ons vol te proppen, sociaal te eten, te vasten, te dië-ten, te belonen. We worden gedreven door diverse vormen van honger.

Als we klein zijn weten wanneer we genoeg gegeten hebben, we herkennen de signalen van onze maag wanneer we vol zijn, we weten wat goed is voor ons en wat niet. Door dit soms irrationele gedrag, althans voor ouders, worden we geconfronteerd met hun angsten en normen. We worden al vrij snel in hun tredmolen gepropt, moeten eten wanneer zij eten, moeten eten wat zij zeggen dat lekker is, moeten zoveel eten als zij wensen. In dit proces verliezen wij het vermogen om proactief te reageren op de signalen van het lichaam.

Mindfulness-eten bied ons de kans om weer contact te maken met de verschillende soor-ten honger en daar weer pro actief op te reageren in plaats van in de automatische piloot en de doemode terecht te komen. Doordat we weer contact maken en de signalen gaan herkennen voor wat ze zijn zullen we minder vaak over onze grenzen heen gaan. Wanneer dit dan al een keer gebeurd kunnen we er adequaat op reageren.

Wanneer we toegeven aan de behoefte om te gaan eten is het zinvol om te weten waarop we precies reageren. Op de vraag wat de reden is dat mensen gaan eten zal het antwoord meestal zijn – ‘omdat ik honger heb’. Wanneer je dan verder doorvraagt ontstaat er ver-warring, verwarring omdat er zeven verschillende soorten honger zijn. De soorten zijn: oog, neus, mond, hart, maag, cel of lichaams- en geesthonger.


Ooghonger.

Ooghonger overruled vaak maag- en celhonger. We hebben lekker gegeten. We hebben gezegd dat we vol zijn en dat er niets meer bij kan en dan laat iemand ons de dessert-kaart zien. De ogen strelen er over, zenden berichten naar de mond en de geest en voor-dat we het weten zitten we in tweestrijd. Niet over of we wel of niet een toetje zullen ne-men maar over welk toetje we zullen nemen.
Reclamemakers zijn er zeer goed in geworden om boodschappen over eten op zo’n wijze te verpakken dat ze de ogen strelen en verleiden. Dit doen ze op tv door het voedsel te verpakken in een sfeer van huiselijkheid, in een komische situatie die gezelligheid suggereert, in een actieomgeving of in ene omgeving waarin gezondheid en zorg een rol speelt. De ogen pikken de tweede boodschap vooral op en de hersenen zorgen wel voor de associatie.

De beslissing over hoeveel we eten wordt veelal door de ogen genomen. De ogen bepalen of het bord vol is, of dat er nog wat bij kan en wat. De ogen houden hierbij absoluut geen rekening met de andere collega’s in het eetproces. De ogen overrulen zelfs de mond als het om smaak gaat. De mond kan zeggen ‘ik vind dat niet echt lekker’, de ogen besluiten om het te eten.

Ooghonger gaat ook op bij snackbars, pizzabars, bioscopen. De aanbiedingen zijn klein, medium of groot. Uit onderzoek is gebleken dat de kans dat men groot neemt zeer groot is. Vooral omdat het prijsverschil tussen groot en medium meetaal niet echt groot is.
Ooghonger gaat ook op in de supermarkt. Twee voor de prijs van een. Gratis, 20% extra. De snelle aankopen, impuls aankopen, aan de kassa.

We kunnen de macht van ooghonger ook in ons voordele gebruiken door kleinere borden te nemen, minder op te scheppen. De variatie van voedsel wat op ons bord ligt te vergro-ten. Te letten op kleuren en hoe het gesorteerd is op het bord.

Oefening: kijk eerst eens naar wat er op je bord ligt voordat je gaat eten. Hoe ziet het eruit, welke kleuren, vormen. Wat vinden je ogen aantrekkelijk aan wat er op het bord ligt.

Wat bevredigt ooghonger? Schoonheid. Restaurants besteden veel aandacht aan hoe het eten op het bord gelegd wordt, op hoe ze het extra kunnen versieren zodat het oogstrelend is. De kwaliteit van de kok zit niet alleen in zijn kookkunst maar net zo goed in zijn presentatiekunst.

Wanneer we zake niet goed in ons opnemen. Voortdurend onze ogen over zaken laten glijden zonder echt te focussen creëren we een gevoel van afwezigheid, niet verbonden zijn. Wanneer we pauzeren en even de tijd nemen om echt te kijken creëren we verbon-denheid en verdwijnt het gevoel van eenzaamheid. Herinner: we kijken heel veel maar we zien weinig!


Neushonger.

Geuren hebben een sterk effect op ons. Ze stimuleren hongergevoel, ze stimuleren ver-langen, gedachten. De geur van vers gezette koffie kans ons het water in de mond doen lopen, de geur van vers gebakken brood, frites, vlees, kan hongergevoel creëren.

Neushonger wordt bevredigd door geuren.


Mondhonger.

Mondhonger is het verlangen van de mond naar plezierige ervaringen. Wat we lekker vinden is grotendeels het resultaat van DNA, voedingsgewoonten in het gezin waar men opgroeide, cultuur en persoonlijkheid (conditionering). De ene persoon smeert zijn bo-terham vol met sambal voordat er pindakaas opgaat, de ander kiest voor mager kippenvlees.

Wat we lekker en absoluut walgelijk vinden is familie en cultuur. Sommige landen in Azië vinden het normaal om hond te serveren, hier zal niemand het eten zolang hij weet wat hij eet.

Jan Chozen Bays beschrijft in haar boek een voorbeeld van kinderen uit de stad die bij de keus voor fruit kozen voor wat groen en nog niet rijp was in plaats van het fruit wat rijp was. Deze kinderen kenden geen rijpe vruchten, de supermarkt verkoopt geen rijpe vruchten.

De mond kan getraind worden om alles te eten. Zeker zolang de ogen, de neus en de geest niet meedoen. En dit is vaak het geval bij mindless-eten. Het eten gaat hap slik weg en we weten niet wat we geproefd hebben. We hebben het eten gegeten zonder opmerk-zaamheid en aandacht.

Om een ‘feestje in de mond te ervaren’ is het niet nodig om er meer zout, peper, saus of andere smaakattributen aan het eten toe te voegen. Wat we moeten doen is de geest uit-nodigen om mee te eten. Eten met bewustzijn zorgt ervoor dat de mond tevreden gesteld is en dat men niet nogmaals zal opscheppen omdat de mond niet tevreden gesteld werd. Daarom:
• vermijd eten voor de tv,
• eet niet tijdens het kijken naar een film in de bioscoop. Je eet niet alleen meer dan goed is voor je maar de geest was niet uitgenodigd,
• organiseer af en toe tijdens de maaltijd een moment van stilte zodat de geest ook mee kan eten in plaats van druk bezig zijn met het praten met anderen.

Mondhonger wordt bevredigd door sensaties. De mond is daardoor ook ene verslaafde en raakt al snel verveeld wanneer we er niet voor zorgen dat de sensaties aanwezig blijven. We zullen echter aanwezig moeten blijven om twee redenen:
1.wanneer we niet aanwezig zijn zullen we het signaal van de maag niet opmerken dat het vol zit,
2. door goed te kauwen kunnen we opmerken dat er achter de eerste sensatie vaak meer sensaties zitten. Zeker bij goed voedsel.
Dus wacht even totdat de mond echt leeg is voordat je de volgende hap neemt.

Maaghonger.

Welke signaal geeft jouw maag wanneer deze honger heeft? Knijpt jouw maag wat samen, krijg je een gevoel van leegte, begint er iets te knorren? De maag is een geconditioneerd orgaan. We eten drie maaltijden per dag en de maag laat op tijd van zich horen. Wanneer we dan ook nog gewend zijn aan tussendoortjes krijgen we een gevoel van flauwte wan-neer het tijd wordt voor het koekje, snoepje of snack.

Maaghonger gaat vaak samen met emoties. Angst kan ons niet alleen de keel dichtknijpen maar ook de maag. Wanneer we geëmotioneerd zijn krijgen we vaak geen brok door onze keel. Zeer heftige emoties kunnen zelfs leiden tot braakneigingen.
Wanneer we dan echter grijpen naar voedsel doen we dit vaak zonder onderscheid of we nemen te veel van een bepaalde soort, bijvoorbeeld zoetigheid.

Celhonger.

Toen we kinderen waren hadden we een goed gevoel voor hoeveel we moesten eten om tevreden te zijn. Toen we ouder werden sloeg de grote verwarring toe. We werden beïn-vloed door allerlei groepen en organisaties doe ons vertelden wat we moesten eten, wan-neer we moesten eten en hoe we moesten eten. Toen we ons ook nog lieten verleiden tot diëten kwam er een zeer dringende groep bij die ons regelmatig schuldig laat voelen. De mensen met eetstoornissen hebben in het bijzonder kunnen ervaren wat opgedrongen idealen met je kunnen doen.

Onze cellen hebben bepaalde minerale nodig om goed te kunnen functioneren. Een tekort of teveel aan deze mineralen kan leiden tot diverse klachten. Overbekend zijn de bekende melk- en granenallergie. Maar we kunnen ook een intolerantie hebben t.o.v. van bepaalde voedingsstoffen, bijvoorbeeld vlees of smaakversterkers of de zogenaamde E-nummers die aan voedsel worden toegevoegd. Een voorbeeld van een mineraaltekort is selenium. Een tekort aan dit mineraal kan bij bepaalde groepen mensen die hier gevoelig voor zijn leiden tot depressieve klachten.

Seizoenen hebben ook invloed op de celhonger. Zo zal een behoefte aan meer vet in de lente normaal zijn. In de herfst wil het lichaam meer voedsel om zich voor te bereiden op de winter. We hebben echter niet meer nodig.

Mindful-eten kan ons hiervan bewust maken, het kan ons ook bewust maken voor datgene wat het lichaam nodig heeft door aandacht te schenken aan de vraag van het lichaam.

Bevredigen van celhonger. De basisstoffen, niet meer dan dat: water, zout, eiwitten, kool-hydraten, mineralen, vitamines en spoorelementen zoals ijzer of zink. Deze begrippen zul-len zich niet als zodanig presenteren maar presenteren zich bijvoorbeeld in de vraag naar een boterham met honing.

Geesthonger.

Geesthonger bestaat uit gedachten. Gedachten die zich gevormd hebben rondom verlan-gen, afkeer en schuld. Het kan zich uiten in:
• Ik heb een toetje verdiend.
• Ik moet meer koolhydraten en minder eiwitten eten.
• Ik moet niet zoveel eten, dat maakt mij ziek.
• Niemand mag weten dat ik gegeten heb.
• Een stukje maar en dan ga ik morgen wat langer sporten.
• Je moet zeker twee liter water per dag drinken.

Geesthonger wordt gevormd en beïnvloed door wat we horen, lezen en zien. Vooral beel-den hebben een sterke invloed op de geesthonger. De verborgen boodschappen in recla-me zorgen ervoor dat we zaken gaan evalueren op niet bewuste informatie. We geloven dat zaken gezond zijn omdat de reclame dit suggereert.

Geesthonger laat zich ook beïnvloeden door oordelen:
• cholesterol is slecht, eet daarom zo mijn mogelijk eieren,
• vet is ongezond,
• bij een glas wijn per dag ben je al een alcoholist,
• je moet niet meer dan 1000 calorieën per dag eten.

Bevredigen van geesthonger. De geest is altijd actief en meestal tegenstrijdig. Laat de gedachten voor wat ze zijn – het zijn slechts gedachten.

Harthonger.

Er is een pizzareclame die de man die het eet terug brengt naar de tijd dat zijn moeder pizza baktenen de sfeer die dit gaf. Terug in het hier en nu ziet hij dan zijn moeder weer een pizza bakken en zijn vrouw en kinderen zitten om hem heen en lachten hem warm toe.
Harthonger heeft te maken met sfeer, met mensen, met warmte, met liefde en acceptatie. Harthonger vraagt ook om bevrediging. Vandaar dat veel eetstoornissen verbonden zijn met emoties die om bevrediging vragen. We eten om ons gelukkig te voelen, we eten niet om ons gelukkig te voelen. We geven ons over aan eetbuien om een vol gevoel te krijgen wat plaatsvervagend moet zijn voor de leegte die we kunnen ervaren in ons leven.

Bevrediging van harthonger. Harthonger wordt bevredigd door intimiteit. Dit hoeft niet altijd te betekenen dat we in gezelschap moeten eten. Ook alleen eten kan af en toe be-vredigend zijn. We hebben dan alle tijd om te genieten van het eten.


Meer weten: www.mindfulness-eten.in

Geen opmerkingen:

Een reactie plaatsen